L'Azerbaïdjan sur l'arène internationale.

La conférence de paix de Paris, Winston Churchill et ADR

       

        Le 28 mai a eu lieu une session historique du Conseil National sous la présidence d’Hassan bey Aghayev. Prenant part à cette réunion le président et la présidence acceptaient la Déclaration d’Indépendance de l'Azerbaïdjan. Cette Déclaration annonçait la création de la République Démocratique d’Azerbaïdjan, première république proclamée de tout le monde musulman. Pour la première fois, depuis 1813, le pays était indépendant. Il fallait maintenant assumer la responsabilité du peuple azerbaïdjanais et gérer la situation internationale et régionale dans des conditions complexes. 

       Afin de prévenir les menaces extérieures, le gouvernement et le parlement organisaient de grands travaux dans le but d'obtenir la reconnaissance internationale de la jeune république, y compris par les grandes puissances. Pour cette raison, le parlement de la République prenait la décision le 28 décembre 1918 d’envoyer une délégation spéciale sur la conférence de paix de Paris. Présidée par le président du parlement A. M. Toptchbachi, la délégation était composée des personnes suivantes : M. H. Hadjinsk (le vice-président) et A. Sheykhuslamov, A. Ağaoğlu, M. Meherremov, L. Mirmehtiyev, D. Hadjibeyli. Avec de grandes difficultés, A. M. Toptchibachi, obtenait la reconnaissance de facto de la République Démocratique azerbaïdjanaise par les grandes puissances.

     La rencontre de la délégation avec le président Wilson était très importante. Il faut prendre en considération que la délégation azerbaïdjanaise dès les premiers jours rencontrait une campagne large et intense anti – azerbaïdjanaise commencée longtemps avant l'arrivée des Azerbaïdjanais à Paris. Cette propagande s’organisait avec grand succès par les délégations arméniennes et exerçait absolument une influence négative sur l'opinion des chefs des grandes puissances. Même le président des États-Unis Wilson était contre la participation de l'Azerbaïdjan dans le travail de la conférence.

        Le président de la délégation A. M. Toptchibachi informait régulièrement le gouvernement, le Conseil des ministres du Travail de la délégation, sur les négociations organisées, les rencontres, les accords détenus. Tous les messages renvoyés au gouvernement écrivaient sur les formulaires officiels tamponnés : Président de la délégation de paix de la République d’Azerbeidzan 

       Observons un formulaire daté de 8 et 9 juillet 1919 et adressé au gouvernement azerbaïdjanais :

     Le président Wilson était court dans son discours en nous répondant : 

1) qu'ils ne veulent pas diviser le monde en petites parties.

2) que pour nous, il serait mieux, si nous nous sommes associés pour l'idée de la formation de la fédération du Caucase. 

3) que cette Confédération pourrait se trouver sous la protection de quelque puissance, selon la commission la Ligue des Nations. 

4) que cette question ne peut pas être permise avant la question russe.  

À cette rencontre le président des États-Unis a assuré la délégation azerbaïdjanaise de ce que... le peuple azerbaïdjanais trouvera la protection désormais de grand Amérique et aussi le soutien dans la défense de la liberté et de l'indépendance.

       Finalement, il était décidé d’envoyer une commission d’enquête américaine pour étudier la situation objective de la Transcaucasie. Malgré tout, au prix de grands efforts, le 28 mai 1919, jour de la déclaration de l'indépendance de l'Azerbaïdjan, la délégation réussissait à obtenir l'audience chez le président Wilson et l’indépendance de l’Azerbaïdjan était reconnue de facto. Notons que l’indépendance du pays ne fut reconnue que par la Grande-Bretagne, la France, l’Italie et Japon. Les États-Unis ne s’est joints pas à cette décision.

Source:
ГАСАНЛЫ Джамиль (2008), Азербайджанская демократическая республика (HASANLI Djamil, La République Démocratique d’Azerbaïdjan), Баку, Salam. Гасанлы
ABOUTALIBOV Ramiz, GOULIYEV Bilayet, (1998) Ali Mardan bey Tobtchibachi, La lettre de Paris), Баку, Азернешр.
RÜSTƏMOVA Solmaz (2008), Bunları unutmaq olmaz (On ne peut pas oublier cela), Bakı, Zerkalo, 30/03/2008. 

VAZEH 30/05/2013

“Ermənilərin Fransa torpaqlarında yerləşməsi XV əsrə 

təsadüf edir”

Vazeh Əsgərov: “Bu gün dünyada üç ermənidən ikisi Ermənistanın xaricində yaşayır”

Strasburq Universitetinin doktoru Vazeh Əsgərov Azərbaycan Dillər Universiteti rektorunun müşaviri təyin olunub. O, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin başvermə səbəbləri ilə bir sıra araşdırmaların müəllifidir. “Baymedia”ya müsahibəsində V.Əsgərov Dağlıq Qarabağ münaqişəsi, Farnsada erməni diasporunu fəaliyyəti və digər məsəslələrlə bağlı sualları cavablandırıb. 

     - Erməni və Azərbaycan xalqları arasında olan münaqişənin kökləri ilə bağlı XX əsrin əvvəllərindən bu günə qədər olan dövrü tarixi faktlarla araşdıraraq, lazımi materilalları oxucuların ixtiyarına vermişəm. Ermənilərə olan “təəssübkeş”lik nəticəsində doktorluq müdafiəsi zamanı dəvət olunmuş münsiflər heyəti öz erməni professor dostlarının yarınaraq universtetinin rəsmi elan yerində anonsun yerləşdirilməməsinə

belə qərar vermişdilər. Uzun sürən müzakirələrdən və nəhayət müdafiəyə bir neçə gün qalmış araşdırmalarımın mediada tezliklə yayacağımı bəyan etdikdən sonra mənə qarşı münasibət müsbətə doğru dəyişdi. Qeyd edim ki, bu araşdirmalarda münaqişəyə toxunan çoxlu sayda araşdırma və faktlar var.

Eyni zamanda müdafiədə Azərbaycandan münsif kimi dəvət etdiyim millət vəkili, Azərbaycan Dillər Universtetinin rektoru Səməd Seyidov da iştirak edib. Həqiqətən də onun müdafiədə iştirak etməsi mənim doktorluq dissertasiyamın uğurla bitməsinə şərait yaratdı və bu adı qazanmağıma yol açdı.

Fikrimcə, ilk erməni- azərbaycanlı münaqişəsini 1905-ci ilə aid etsək, bunun əsas kökünü həmin dövrdə regionda baş verən inqilablarda axtarmaq lazımdir. Belə ki, İranda məşrutə inqilabı, Turkiyədə gənc turklər, Rusiyada 1905-ci il inqilablarını hansısa yolla yatırmaq lazım idi. 1905-ci ilin əvvəlində bir müsəlmanın daşnaklar tərəfindən öldürülməsi Bakıda, Qarabağda, Gəncədə, İrəvanda, Naxçıvanda və Zəngəzurda 10 minlərlə insanın məhvinə gətirib çıxardı.

- Fransada erməni lobbisinin uğur qazanmasının səbəbi nədir?

- Orta əsrlərdən başlayaraq dəniz ticarətinin inkişafında artım müşahidə olunmağa başlayır. Bir çox xalqların nümayəndələri kimi dəniz ticarətində əlaqələrini qurmaqda peşəkar olan ilk erməni tacirlərinin indiki Fransa torpaqlarında yerləşməsi məhz həmin dövrə, XV əsrə təsadüf edir. Bu əlaqələr orta əsrlərdə liman şəhəri kimi tanınan Marsel şəhərində daha geniş forma alır. XIX əsrin sonu XX əsrin əvvəllərində ermənilərin Fransaya köçü daha da sürətlənir. Bu gün dünyada üç ermənidən ikisi Ermənistanın xaricində yaşayır. Avropa ölkələri arasında ən çox erməni icmasını özündə birləşdirən ölkə də məhz Fransadır. Bir faktı qeyd edim ki, təkcə 1855-1918-ci illər arasında Fransada 31 dövri erməni məcmuəsi dərc olunub. 1902-ci ildə isə Yelisey çölləri yaxınlığında ilk erməni kilsəsinin təməli qoyulub. Burada əlbəttə, din faktoru da böyük rol oynayıb.

- Fransa Minsk qrupunun həmsədri olduğu halda ermənilərə ciddi dəstək verir.... 

- 1992-ci ildə ATƏT-in Dağlıq Qarabağa sülh gətirmək üçün Belarusiyanın paytaxtı Minsk şəhərində yaradılan bu qrup 1994-cü ildə iki ölkə arasında imzalanmış atəşkəs anlaçması ilə nəticələndi. Fransa, Rusiya və ABŞ-ın başçılıq etdiyi bu qurumun əsas fəaliyyəti son 20 ildə münaqişənin həllində bir dönüş deyil, yalnız atəşkəsi qorumaqla yadda qaldı. Lakin qeyd etməliyəm ki, Minsk Qrupuna daxil olan ölkələrin prezidentləri dəfələrlə ayrı-ayrılıqda təşəbbüs göstərək, münaqişə tərəflərinin dövlət başçılarının bir neçə dəfə görüşlərini təşkil edib. Eləcə də bir neçə dəfə sülh planı işləyib hazırlayıblar. Lakin bu planlar həmişə ermənilərin qurduğu müxtəlif oyunlar vasitəsi ilə yarımçıq qalıb.

- Ümumiyyətlə, Qarabağ məsələsində Fransadan ədalətli mövqe gözləmək olarmı?

- Diqqət yetirsək görərik ki, Minsk Qrupuna daxil olan ölkələrin hər üçündə fəal erməni diasporu var. Fransanın ədalətli siyasət yürütməsinə də inamım böyükdür, lakin Minsk Qrupunun tərkibinin dəyişdirilməsinin və ya ləgv olunmasının vaxtı yetişib. Ümid edirəm ki, Fransa öz ədalətli və həmişə nümunəvi və dünyəvi bir ölkə olduğunu nümayiş etdirərək Qarabağda sülhün bərqarar olmasına öz töhvəsini verəcək.

- Hazırda Qarabağla bağlı mövcud vəziyyəti necə şərh edərsiz? 

- Hazırda münaqişə dondurulub. Hər iki xarici işlər nazirləri çərçivəsində olan görüşlər heç nə vəd etmir. Qarabağla bağlı vəziyyət indiki məqamda çox mürəkkəbdir. İkinci Dunya müharibəsindən sonra 22 000 insanın ölmü ilə nəticələnən, 1994-cü ildə atəşkəs bağlanmasına baxmayaraq, hər il onlarla əsgərin həlak olması nəticələnən faktlar var. Müstəqil bir dövlətin, digər bir müstəqil dövlətin ərazisinə təcavüz etməsi və 1 milyon insanını qaçqın və köçkün vəziyyətinə salmasına XXI əsrdə nə ad vermək olar? Beynəlxalq güclər bu barbar əməlləri görmürlərmi? Əlbəttə görürlər və son illər ərzində Azərbaycanın əldə etdiyi xarici siyasətdəki uğurlar bunu düşünməyə əsas verir. Əminəm ki, vaxt ermənilərin ziyanına işləyir.

Əli Zülfüqaroğlu

20 May 12:27

http://baymedia.az/news.php?id=18044

Un Azerbaidjanais d'origine d'Iran a été condamné parce qu'il a voulu étudier à sa langue maternelle et parce qu'il se nomme d'origine azerbaidjanaise.

      Malgré de grands changements géopolitiques dans le Caucase du Sud suite aux traités de Gulistan (1813) et Turkmentchay (1828), les Azerbaïdjanais d’aujourd’hui présentent un seul groupe ethnique. Selon des statistiques inofficielles, le nombre d’Azerbaïdjanais en Iran est de 25 à 33 millions de personnes163. Ils vivent essentiellement dans les grandes villes comme Zanjān, Tabriz Ardabil, Hamadhan, Qazvin, etc.
Les deux notions, l’Azerbaïdjan iranien et l’Azerbaïdjan du Sud sont apparus dans les textes historiques à partir du début du XIXème siècle lors de la guerre russo-persane (1804-1828 et 1826-1828). Selon le traité de Turkmentchay (1828), les territoires historiques de l'Azerbaïdjan ont été divisés en deux parties par le fleuve Araxe (voir la Ière partie). Pendant les deux siècles de séparation, l’Azerbaïdjan iranien a non seulement acquis l’indépendance, mais, en même temps, est resté un peuple privé de sa nationalité, de s'exprimer dans sa langue maternelle et de sa propre culture1. Le régime Pahlavi interdisait l’usage de la langue azéri dans les gouvernements locaux, les écoles et la presse. Justement, après la révolution iranienne (1979) le nouveau gouvernement a mis en avant la religion comme facteur d’unification des ethnies. Les Azerbaïdjanais d’Iran habitent dans le nord-ouest du pays, essentiellement dans les grandes villes historiques comme Maragha, Zanjān, Tabriz Ardabil, Hamadhan, Qazvin, Ourmia, etc. Aujourd’hui, la région d'Azerbaïdjan iranienne est divisée en plusieurs provinces comme l’Azerbaïdjan oriental, l’Azerbaïdjan occidental, la province d’Ardabil, la province du Zanjān avec la « capitale » Tabriz. La population selon les chiffres officiels et non officiels varie entre 15 à 30 millions d’habitants.

Le développement de l’agitation depuis les élections présidentielles iraniennes de juin 2005 et le renforcement de la répression de la part des autorités :

A la fin du mois de juin 2005, de nombreux Azéris d’Iran avaient été arrêtés alors qu’ils assistaient à un rassemblement culturel qui se tient chaque année au château de Babek, à Kalibar. Ce festival qui se tient chaque année le 4 et 5 juillet rassemble près de 1.2 million de participants. Il est à chaque fois l’occasion d’une affirmation identitaire. Lors du festival de 2005, au moins 21 d’entre eux avaient par la suite été condamnés à des peines allant de trois mois à un an d’emprisonnement. Ils auraient été déclarés coupables, notamment, de « propagande contre le système » et de « création d’organisations hostiles au système ». L’agitation avait repris en 2006 et s’était même amplifiée avec des manifestations de masse le 22 mai dans plusieurs villes comme Marand, Orumieh et Goshachai. Devant la dureté de la répression menée par les autorités, la ville de Tabriz avait connu le 24 mai suivant une journée de troubles sans précédents depuis la Révolution islamique avec une manifestation estimée à 250.000 personnes. Certains manifestants y auraient clamaient « Un Azerbaïdjan uni avec Tabriz pour capitale », ou encore « Bakou-Tabriz-Ankara ». Tout avait commencé à la suite de la publication huit jours plus tôt par un journal gouvernemental édité par le ministère de la Culture et de la Guidance islamique dénommé Iran d’une caricature jugée insultante par les étudiants de cette région : on y voyait un cafard prononçant en langue azérie la question ‘quoi ?’ ». La caricature avait provoqué la colère des Azéris. 

http://www.strato-analyse.org/fr/spip.php?article141

Source: 

1. ГАСАНЛЫ Джамиль (2006), HASANLI Djamil, СССР-Иран: кризис Азербайджана и начало холодной войны (HASANLI Djamil, URSS et l'Iran : la crise de l'Azerbaïdjan et le début de la guerre froide) Москва, Герой Отечества.

2. http://fr.wikipedia.org/wiki/Az%C3%A9ris

VAZEH. 27/04/2013.

Bakıda Frankofoniya bayramı

Azərbaycanda Fransız İnstitutu hər il olduğu kimi bu il də Bakıda fransız dili bayramını qeyd edir. Bu Frankofoniya həftəsi münasibətilə mart ayının 27-30-u Bakıdakı Fransız İnstitutu Frankofoniya bayramının proqramını təqdim edib. 

Frankofoniya bayramının proqramına fransız dilini öyrənən və öyrədənlər üçün mükafat, Fransaya səyahət olan müsabiqələr daxildir. Azərbaycanda Fransız İnstitutu həmçinin bir sıra mədəni tədbirlər, xüsusən məşhur dilçi cənab Klod Hajejin (Claude Hagège) “Müasir dünyada beynəlxalq yönümlü dillərin arasında fransız dilinin yeri” adlı konfransını təşkil edir. 

Bayram həftəsi martın 30-da fransız dilində imla müsabiqəsi ilə başa çatacaq. Bu imla müsabiqəsindən sonra iştirakçılar fransızdilli ölkələrin mətbəxi ilə tanış ola biləcəklər. 

Martın 27–də saat 12:00-da da Azərbaycan Dillər Universitetinin (Təbriz küçəsi 49) filologiya və jurnalistika fakültəsinin təşkilatçılığı ilə dilçi-poliqlot Klod Hajejin "Müasir dünyada beynəlxalq yönümlü dillərin arasında fransız dilinin yeri" mövzusunda konfrans keçirilib. 

Giriş sözü ilə konfransı filologiya və kurnalistika fakültəsinin dekan əvəzi, professor Sevda Vahabova açıb. 

Məhşur dilçi alim Klod Hajejin Azərbaycana gəlişinin və Azərbaycan Dillər Universitetində konfrans keçirməsinin böyük tarixi fakt olduğunu diqqətə çatdiran Sevda Vahabova konfrans iştirakçılarına bir daha bayram təbriklərini çatdırıb. Məruzə fransız dilində keçirilib və Azərbaycan dilinə tərcümə olunub.

Daha sonra dilçi alim Klod Hajej ingilis dilinin dünyada üstünlüyü, bəzən müasir dövrdə ən azı yeddi digər beynəlxalq yönümlü dilin olmasının nəzərdən qaçma faktını qeyd edərək, bu dillər arasında fransız dilinin yerinin üç səbəbdən xüsusilə unikal olması ilə nitqinə başlayıb və onları aşağıdakılara bölüb:

• Birincisi, fransız dilinin dünyada mövcüdluğu, yayılması Intibah dövründən və müstəmləkə təcrübəsindən əvvələ təsadüf edir, çünki bu proses XIII əsrdən bəri başlayır; 

• Ikincisi, fransız dili 70-dən çox dövlət və hökuməti birləşdirir və bu da fransız dilinin təşviqinə səbəb olur; 

• Nəhayət, beynəlxalq yönümlü dillər içində fransız dili yeganə dildir ki, beş qitədə mövcuddur.

Daha sonra məruzəçi fransız dilinin dünyanın mədəni müxtəlifliyinə gətirdiyi əhəmiyyətini göstərməyə çalışıb.

Üç saata qədər davam edən konfrans qonaqların, eləcə də Azərbaycan Dillər Universitetinin müəllim və tələbələrinin məruzəçiyə ünvanlanmış sualları ilə davam edib. 

Qonaqlardan Strasburq Universitetinin doktoru Vəfa Quliyeva öz elmi işində alimin əsərlərindən geniş istifadə etdiyini, lakin bu əsərlərdə 150 dilin tətqiqinə baxmayaraq, Azərbaycan dilinin bu dillər arasında olmaması səbəbini alimin diqqətinə çatdırıb. Dilçi alim Klod Hajej Azərbaycan dilinin türk dilləri arasında özünəməxsus yeri olduğunu, eləcə də bu dilə olan marağını vurğulayaraq, əsərlərində Azərbaycan dilinin xüsusi qeyd olunmamasına görə məyyusluğunu ifadə edərək bunun səbəblərini izah edib.

Azərbaycan Dillər Universitetinin elmi hissə strukturunun baş məsləhətçisi Vazeh Əsgərov isə öz növbəsində alimin Azərbaycana gələşinə və universitetdə təşkil olunmuş konfransdakı çıxışına görə natiqə öz təşşəkkürünü bildirib.

Sonra Vazeh Əsgərov dilçi alimə XX əsrdə dominantlığı ələ alan ingilis dilnin daha çox dil deyil, əlaqə vasitəsi olduğunu və yaxın 50 ildə onun fransiz dilinin inkişafını necə gördüyü sualını ünvanlayıb. 

Tərcümeyi-hal : Klod Hajej 1936-cı ildə Tunisdə anadan olub, görkəmli dilçi və əlli dildə danışan poliqlot, hal-hazırda Fransanın nüfuzlu elm və araşdırmalar ocağı “College de France”-ın professorudur. "Yeganə düşüncə tərzinə qarşı" (2012) adlı son kitabında o, yeganə düşüncənin əsas vektoru olan, ingilis dilinin hegemonluğuna qarşı mübarizə aparır.

Martın 28-də Azərbaycanda Fransız İnstitutunun mediatekasında (Füzuli küçəsi 67, saat 18:00-da) Klod Hajejlə eyni masa arxasında fransız dilində qarşılıqlı dialoq təşkil olunacaq. Giriş sərbəstdir.

VAZEH 28/03/2013

http://veteninfo.az/index.php?news=11650

Vazeh Əsgərov: “Gənclərimizin bu hərəkəti əsl qəhrəmanlıqıdır”

27 Fevral 2013 [21:53]

Əslində “Sumqayit hadisələrindən 25 il sonra: hazırkı vəziyyət və Dağlıq Qarabağ xalqı üçün gələcək perspektivlər” mövzusunda keçiriləcək tədbir haqqında biz əvvəlcədən xəbərdar idik.

Bu barədə Gün.Az-a Fransada Azərbaycanlı Tələbələr Cəmiyyətinin prezidenti, Strasburq Universitetinin doktoru Vazeh Əsgərov Fransada diaspor fəallarımızın döyülməsi ilə bağlı xəbəri şərh edərkən deyib:

“Tədbir gününün də məhz fevral 26-da təyin edilməsi təsadüfi deyil.

Konfransa məruzəçi qismində dəvət alan, Fransada öz milliyətçi mövqeləri ilə seçilən erməni əsilli fransızların olması tədbirin hansı səpkidə keçəcəyindən əvvəlcədən xəbər verirdi.

Bir daha qeyd etmək istərdim ki, tədbirin əsas təşkilatçılarından biri məhz Fransa Milli Assambleyasının üzvü, ermənipərəst mövqeyi ilə tanınan parlamentari, Fransa parlamentinin AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin üzvü Fransua Roşebloun olub.

Düşünürəm ki, “Paris Azərbaycan Evi”nin rəhbəri Mirvari Fətəliyevanın və Fransada təhsil alan Vüsal Hüseynovun hərəkəti əsl qəhrəmanlıqdır”, - deyə V.Əsgərov bildirib.

Vazeh Əsgərov tezliklə Fransada və digər Avropa ölkələrində fəaliyyət göstərən diaspor təşkilatlarının, Azərbaycan Evlərinin, digər qurumların Fransa parlamentində 40 nəfər millətçi erməni tərəfindən döyülüb təhqir edilən “Paris Azərbaycan Evi”nin rəhbəri Mirvari Fətəliyeva və tələbə Vüsal Hüseynova dəstək olmaq üçün ümumi bir müraciətin hazırlanmasını təklif edir:

“Eyni zamanda, düşünürəm ki, yerli təşkilatlar tərəfindən Erməni Milli Assambleyası qarşısında mitinq təşkil etmək üçün Paris meriyasına tezliklə müraciət olunmalı və müraciət ilə çıxış edilməlidir”.

Elnur Eltürk
Gün.Az

"Dağlıq Qarabağın müstəqilliyini tanımaq ermənilərə baha başa gələr"

Ermənistanda seçki ayı ilə əlaqədar prezident postuna olan namizədlərdən müxtəlif bəyanatlar eşitməkdəyik. Bu bəyanatlardan biri də son günlərdə "İrs" Partiyasının lideri Raffi Ovannisyandan gəlməkdədir. Belə ki, partiya rəhbəri öz platformasını açıqlayarkən Dağlıq Qarabağın müstəqilliyinin tanınması və Qarabağ ermənilərinin istəyi nəzərə alınaraq, Ermənistana birləşdirilməli kimi fikirlər səsləndirib.

Qeyd edək ki, bu fikirlər "İrs" Partiyasından daha əvvəllər də səsləndirilib. Partiya rəhbəri dəfələrlə Dağlıq Qarabağdakı separatçi rejimi Ermənistan parlamentində "müstəqil dövlət" kimi tanımağı nəzərdə tutan layihə ilə çıxış edib və hər dəfə səs vermələr təxirə salınıb.

Bu məsələ ilə bağlı ünvanladığımız sualı Strasburq Universitetinin doktoru Vazeh Əsgərov şərh edib:"Vaxtaşırı bu kimi bəyatanların verilməsi yalnız və yalnız müəyyən təzyiq yaradıb, ictimaiyyətdə müxtəlif fikirlərin formalaşmasına hesablanır deyə düşünməkdəyəm. Əminəm ki, ermənilərin cürəti çatsaydı, Qarabağın separatçı rejimini çoxdan tanıyardı. Belə ki, hər dəfə qanun layihəsinin hazırlanıb parlamentə təqdim olunması ilə son anda təxirə salınması kimi fikirlərin əslində Ermənistan üçün nə dərəcədə ağır fəsadlar verəcəyinə özləri də yaxşı bilirlər. Azərbaycan xalqı bu kimi məsələlərə həmişə hazır olmalıdır", - deyə ekspert bildirib.

11/02/2013   

Elnur Eltürk

http://veteninfo.az/siyaset/9999.html

                   Du conflit du Haut-Karabakh au Janvier Noir

Mémorial à l'honneur des victimes du Janvier noir

            À la fin du XXème siècle, avec la chute du mur de Berlin en 1989 et l’effondrement de l’URSS en 1991, le monde se trouve complètement modifié . Les conséquences diverses, la politique de la perestroïka et de la glasnost passent aux négociations de désarmement et l’URSS se retire des conflits où elle est engagée (Afrique, Afghanistan). L’accélération de l’éclatement de l’URSS créée des guerres entre les peuples des anciennes républiques soviétiques et cède sa place à la CEI (Communauté des États indépendants). La division de certains états en Europe comme l’ex-Yougoslavie et l’ex-Tchécoslovaquie, la création de nouvelles zones de conflit (Haut-Karabakh, guerre des Balkans) et aussi la proclamation de pays indépendants comme l'Azerbaïdjan en octobre 1991, sont les conséquences du changement du pouvoir et la fin de l’ère soviétique.

            À partir de 1988, les évènements ne sont plus conduits par les Azerbaïdjanais, mais par les séparatistes arméniens. Au mois de mars 1988, un décret spécial sur le développement socioéconomique de la région du Haut-Karabakh est adopté en URSS. La démarche est la suivante : oukase du Présidium du Soviet suprême de l'URSS, le 12 janvier 1989, sur l'introduction de la forme particulière de gestion pour ôter l’autorité de l'Azerbaïdjan sur la région autonome du Haut-Karabakh, puis transfert de la gestion au Comité de l'administration particulière dirigée par le représentant du Centre, ce qui signifiait la sécession du Haut-Karabakh. L'administration soviétique fait des efforts pour créer l'image d’une normalisation de la situation dans la région, en accordant une attention particulière à ce problème. En même temps, elle fait silence sur la grande tragédie du peuple azerbaïdjanais. Sur cette question la position neutraliste de l'administration azerbaïdjanaise trahit son peuple. Il est décidé en février 1988, lors d'une réunion du Soviet régional de la Région Autonome du Haut-Karabakh (RAHK), sans la participation des députés azerbaïdjanais, de séparer la RAHK de l'Azerbaïdjan et de la rattacher à l'Arménie.              Le 1er décembre 1989, le Soviet suprême du RSS d'Arménie adopte un décret sur l'annexion du Haut-Karabakh. Ce décret est contraire aux Constitutions de l'URSS et de l'Azerbaïdjan, selon lesquelles le territoire d'une République soviétique ne peut être modifié que par un accord mutuel des républiques intéressées. La politique tendancieuse de Moscou à l'égard de l'Azerbaïdjan cause la colère et des protestations massives. Pour contrôler la situation, Moscou choisit l’intervention militaire. La nuit du 19 au 20 janvier 1920, l’armée soviétique, sans déclarer l'état d'urgence, massacre au moins 137 personnes à Bakou et on relève des centaines de blessés, de disparitions et d’arrestations (Ismayilov, Həsenov, Qafarov, 1995 : 304-326).

            Durant les années 1987-1991, dans le cadre de ce conflit du Haut-Karabakh, on mit en place une politique d’expulsion complète de toute la population azerbaïdjanaise d’Arménie ; près de 200 000 Azerbaïdjanais sont expulsés. Si au début du XXème siècle, les Azerbaïdjanais représentaient presque la moitié de la population de l’actuel territoire arménien, aujourd’hui selon une statistique non officielle, en Arménie, hormis les prisonniers, il n’y aurait plus un seul Azerbaïdjanais dans ce pays. Selon Elnur Aslanov, chef du Département d'analyse des politiques et de soutien à l'information de l'Administration présidentielle de l'Azerbaïdjan, le nombre actuel des Arméniens habitant en Azerbaïdjan est de plus de 20 000 personnes. Une fois les territoires arméniens vidés, la prochaine étape était celle du Karabakh. Entre 1992 et 1994, eut lieu le sanglant conflit arméno-azerbaïdjanais du Karabakh.

        De 1988 à 1994, a eu lieu dans la région du Caucase du Sud, un conflit opposant l’Arménie à l’Azerbaïdjan, pour le contrôle du Haut-Karabakh, territoire situé en Azerbaïdjan. La guerre s’est soldée par une défaite pour l’Azerbaïdjan. Le conflit a atteint son intensité maximale entre le 23 et le 26 février 1992 avec le massacre de Khodjali, causant la mort de 613 personnes, dont 106 femmes et 83 enfants.

VAZEH 20/01/2013