La Deuxième Guerre russo-iranienne et le traité de paix de Turkmentchay

C’est à la fin du XVIIIème siècle qu’a commencé l’expansion de l’Empire russe dans le Caucase du Sud. Le Caucase, puissante forteresse protégée par la nature, est resté inaccessible pendant de nombreux siècles. Toutefois, les plans de l'Empire russe ne correspondaient pas aux intérêts des puissances occidentales, en particulier de la Grande- Bretagne, qui a cherché à utiliser la position stratégique de l'Azerbaïdjan pour contenir l'expansion russe dans le Caucase central. La France n'a également pas pu se réconcilier avec l'influence croissante de la Russie dans cette région stratégique. Les tentatives du khan de Guba Fatali Khan d’unir tous les khanats azerbaïdjanais du nord-est sous son autorité afin de centraliser et de créer un état d’Azerbaïdjan n’ont pas connu de succès.

En 1799, Fatali khan, succédant au trône de Mohammed Agha khan, demanda à George XII, le tsar de Kartli et de Kakhétie, d’envoyer le trône de son père Irakli le IIème et de son fils en otage. Peu de temps après, le tsar de la Géorgie fit appel à l’empereur de Russie de prendre Kartli et Kakheti sous son autorité directe. La conquête de Car-Balakan en 1803, ainsi que la capture par la force du khanat de Ganja en 1804, ont obligèrent l’État iranien et l’Empire ottoman à prendre leurs précautions. En 1804, le shah d’Iran déclara la guerre. Malgré des subventions importantes en espèces et les armes reçues par l’Angleterre et la France, la guerre se termina en 1813 par une victoire de la Russie. La deuxième guerre de deux ans (1826-1828) se termina par la gloire de la Russie. Pour la première fois, entre les deux guerres, les Russes ont réussirent à établir une communication avec les peuples montagnards du Caucase.

La paix du Gulistan a été la fin de la première partie de la lutte contre les deux puissances pour la conquête de la région du Caucase. Treize ans après, de nouveau, le conflit éclatait. En mai 1826, les Perses ont occupé la ville de Lenkoran. Le Tsar Nicholas I (1825-1855) a remplacé le général Yermolov avec nouveau commandant général de la région du Caucase, Paskevitch, qui a apporté la guerre à une fin victorieuse et a dirigé son armée, le 13 octobre 1827, en direction de Tabriz (Constant, 2002).

Le 10 février 1828, dans le village de Turkmentchay, près de Tabriz, a commencé les négociations de paix entre Abbas Mirza, fils de Fath Ali Shah et gouverneur de l’Azerbaïdjan et Ivan Paskevitch, feld-maréchal des armées russes. Le traité de Turkmentchay était la deuxième phase de la séparation du peuple Azerbaïdjanais. À la suite du traité, l'Azerbaïdjan a été divisé entre la Russie et l'Iran sur la rivière Araxe. En vertu de l’article 4 du traité, la Perse perd sa souveraineté sur les khanats de Irəvan (Erevan), de Nakhitchevan, de Talysh, sur les régions de Ordoubad et de Mougan en plus de toutes les terres annexées par la Russie en vertu du traité de Gulistan. La rivière Araxe est la nouvelle frontière entre la Perse et la Russie. En avril 1828 la Russie a déclaré la guerre à la Turquie.

Après le traité de Turkmentchay, les khanats et les sultanats perdent leurs pouvoirs et deviennent, des gouberniya (préfecture). À cette époque, le nouveau pouvoir créait six régions — Bakou, Quba, Shéki, Shirvan, Karabakh et Talych , deux daire (district) — Ielizavetpol, Car Balakən, et deux distancia (distance) Gazakh et Shamshadil. Les régions de Shéki, Shirvan, Karabakh et Talych étaient  administrées  par le « gouvernement des régions musulmanes » avec la capitale comme la ville de Shousha. Les régions Bakou, Quba, à leurs tours, étaient dirigées par « le gouvernement militaire » qui se trouvait à Derbent. Le Ier procureur du Caucase nommait pour chaque région un komendant (commandant) qui avait un grand droit au pouvoir. Ce sont eux qui décidaient les questions importantes, la valeur des impôt ou bien la location d’un terrain de pétrole, etc. Le komendant était considéré comme le chef de sa région. Cependant, il n’avait pas le droit d’ordonner la condamnation à mort (Aliyev, 1997).

           Les khanats de Transcaucasie au début du XIXème siècle

Tadeusz Swietochowski (1985) Russian Azerbaijan, 1905-1920: The shaping of national identity in a muslim community, Cambridge University Press

Comme à l’époque des khanats, les régions étaient composées des mahals (quartier). Les chefs des mahals étaient les beys fidèles de la Russie. Ces sous commandants, les beys, obligeaient les paysans de payer leurs impôt sans retarder, réglaient les disputes entre les gens, etc. Ils n’avaient pas de salaire, mais recevaient 10% de l’impôt collecté. Par la suite du rang il existait le kəndxuda[1] (Vəliyev, 2000).

En général, ce système était très dur pour les paysans. La corruption, la violence, l’injustice progressaient. Les impôt impayés doublaient, triplaient et finalement, les paysans perdaient leurs biens. Les sénateurs du Caucase, Kutyasov et Mentchikov, chargés de contrôler la situation de l’Azerbaïdjan entre 1829 et 1830, étaient choqués par la vie très dure de la population et adressaient une lettre au Ministère de la Justice. Le député Tsar, Vasiltchikov, écrivait : « les impôt fonciers sont si élevés  que le payement devient impossible. En même temps, il n’existe pas une loi pour définir et collecter des impôt. Tout est décidé par le komendant » (Mahmudov, 2005).

Après la révolte des « dékabristes », le tsar Ier Nicolas était très en colère contre les populations avec l’esprit de liberté. Et ces événements sont bien influencés sur la politique coloniale de la Russie. Par rapport aux autres populations du Caucase, cette politique était assez sévère  contre les Azerbaïdjanais à cause de leur religion  et de leur langue majoritairement turque.

La richesse de la terre était si considérable que le Ministère des Finances le comte Fankrin soulignait : « Les richesses et les biens du Caucase du Sud, surtout de l’Azerbaïdjan nord peuvent être considérés comme des colonies qui rapporteront beaucoup à l’état ». Ou bien en 1828, dans le projet de Rusiya Cənubi Qafqaz ticarət   şirkəti (l’Organisme Commercial du Caucase du sud de la Russie), crée  par Griboïedov et Zavilenyevsi écrivaient : Si on fait attention aux pays du Caucase du Sud nous remarquons que la nature a créé tous pour l’homme, mais jusqu’à maintenant les gens n’en profitaient pas (Vəliyev, 2000).

Par contre, cette richesse était à disposition du procureur du Caucase, des komendant, des beys et des kəndxuda. Il faut aussi souligner que les événements des deux guerres russo-iraniennes se déroulaient sur le territoire de l’Azerbaïdjan nord et sud. Évidemment cette situation influençait l’économie. La corruption, la violence, l’injustice, l’inhumanité et la barbarie rendaient insupportables non seulement la vie des paysans et des ouvriers, mais aussi d’autres classes de la population. Mais le plus grand problème social restait l’exil et la déportation qui étaient l’une des méthodes traditionnelles russes pour que les gens oublient leurs origines, leurs traditions et pour qu’ils se mêlent à d’autres populations.

La paix de Turkmentchay a attribué le renforcement de l'Azerbaïdjan et aussi l'ensemble du Caucase. Elle a consolidé la position de la Russie au Moyen-Orient et dans les Balkans, a créé des conditions pour l'expansion du commerce dans la mer Noire. Avec cette conquête, le nord de l'Azerbaïdjan a perdu son indépendance, sa souveraineté, et est devenu une colonie, qui, bien entendu, est un phénomène réactionnaire. Le peuple Azerbaïdjanais à la suite de cet acte a été divisé en deux parties. Après cette conquête, le morcellement féodal a été aboli et a apporté la souffrance au peuple en masse.

---

[1] Kəndxuda — mot se compose de deux mots kənd (village) et xuda (dieu en persan) signifie le chef du village.

 Vazeh ASGAROV: "L'immigration générale des Azerbaïdjanais, histoire et perspectives: le cas de la France"

Azərbaycan Dillər Universiteti və 

Strasburq Universiteti arasında əlaqələr genişlənir

^-A⁺A

Strasburq, 30 yanvar (AzərTAc). Azərbaycan Dillər Universiteti rektorunun müşaviri Vazeh Əsgərov təmsil etdiyi ali təhsil ocağı və Strasburq Universiteti arasında mövcud əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi istiqamətində danışıqlar aparmaq məqsədilə Fransanın bu şəhərində olmuşdur.
Müşavir Strasburq Universitetində keçirdiyi görüşlər barədə AzərTAc-a müsahibəsində bildirmişdir ki, müvafiq ali təhsil müəssisələri arasında əlaqələr 10 ildən artıqdır davam edir. Bu əlaqələrin daha da genişləndirilməsi yenə də gündəmdədir.
Strasburq Universitetinin tərcümə və sinxron tərcümə fakültəsinin rəhbəri onu müşayiət edən digər şəxslərlə birlikdə universitetimizdə olmuş, hər iki ali təhsil ocağı arasında əlaqələrin yaradılması və inkişaf etdirilməsi məqsədilə müqavilələr imzalanmışdır.
Səfərimin əsas məqsədi hər iki universitet arasında mövcud əlaqələrin inkişaf etdirilməsinə dair danışıqlar aparmaq olmuşdur. Bununla əlaqədar Strasburq Universitetinin rəsmiləri ilə görüşmüş, onlarla müvafiq istiqamətlərdə fikir mübadiləsi aparmışam.
Azərbaycan Dillər Universiteti rektorunun müşaviri diqqətə çatdırmışdır ki, müvafiq ali təhsil ocaqları arasında əlaqələrin inkişafına dair bir neçə layihə nəzərdə tutulmuşdur. Onlardan biri istəyimizə uyğun olaraq magistraturada təhsil alan tələbələrimizin birillik təhsildən sonra seçim yolu ilə Strasburq Universitetində təhsillərini davam etdirmələri ilə bağlıdır.
Digər layihəmiz isə sözügedən universitetin müəllimlərinin tələbələrimizə ustad dərsləri keçməsindən ibarətdir. Tələbələrin yay tətili dövründə yay kursları adı altında tələbələrimizin Strasburq və digər şəhərlərin universitetlərinə göndərilməsini planlaşdırırıq.
Görüşlər zamanı müvafiq istiqamətlərdə fikir mübadiləsi aparılmış və tərəflər ümumi razılığa gəlmişlər.

30.01.2014 [20:21]

Əsgər Əliyev
AzərTAc-ın xüsusi müxbiri
Strasburq

«Xocalıya Ədalət»-in Kolumbiya presedenti

Azər Həsrət: «Kolumbiya BMT üzvüdür, eyni zamanda Güney Amerika Xalqları Birliyi, Sakit Okean Alyansı kimi təşkilatlarda söz sahibidir»

Vazeh Əsgərov: «Kolumbiya 24 aprel 2012 ildə Xocalı soyqırımını rəsmən tanımış digər 6 respublika sırasındadır»

Elçin Xalidbəyli: «Bu, Xocalı soyqırımının daha çox xarici dövlət tərəfindən tanınmasına stimul verəcək»

Kolumbiya Respublikası Konqresinin Nümayəndələr Palatasının Xarici İşlər və Milli Müdafiə Məsələləri Üzrə 2-ci Komitəsi Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi və Xocalı soyqırımına dair qərar qəbul edib. Kolumbiya Konqresinin Nümayəndələr Palatasının sədri Hernan Penaqos Xiraldo tərəfindən irəli sürülən «Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi» adlı qərar layihəsi Palatanın 2-ci Komitəsində səsverməyə qoyulub və yekdilliklə qəbul edilib.

Sözügedən sənəd Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ regionu və onun ətrafındakı yeddi rayonun Ermənistan tərəfindən işğal olunması, bu hərbi işğal nəticəsində Azərbaycan əhalisinə qarşı törədilmiş cinayətlər, o cümlədən dinc əhalinin öldürülməsi və əlil edilməsi, Azərbaycan vətəndaşlarının hüquqlarının pozulması, xüsusilə Xocalıda baş vermiş soyqırım aktı və tərəflər arasında bərqərar edilmiş atəşkəs rejimin pozulması qətiyyətlə pislənilib.

Qərarda həmçinin, Azərbaycan və Ermənistanın beynəlxalq miqyasda tanınmış sərhədlərinə hörmət prinsiplərini rəhbər tutaraq, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhlükəsizlik Şurasının 822, 853, 874 və 884 saylı qətnamələrinin yerinə yetirilməsi barədə Ermənistan hökumətinə çağırış ifadə edilib. Hernan Penaqos Xiraldo tərəfindən komitə üzvləri üçün hazırlanan altı səhifəlik icmalda Dağlıq Qarabağ münaqişəsi, eləcə də Azərbaycan torpaqlarının 20 faizinin Ermənistan tərəfindən işğal edilməsi və bu işğalın regionda sülhə və əmin-amanlığa təhdid olması, rəsmi Yerevanın təcavüzkar siyasəti nəticəsində bir milyondan artıq azərbaycanlının öz yurdlarından qaçqın və məcburi köçkün düşməsi barədə ətraflı məlumat verilib və pislənilib.

İcmalda münaqişənin tarixinə nəzər salınır və Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın Xocalı şəhərində törətdiyi soyqırımın ağır nəticələri barədə məlumat verilir. İcmalın sonunda Hernan Penaqos Xiraldo Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ regionunun və ətraf rayonlarının Ermənistan tərəfindən işğalının xronologiyasını verir və adıçəkilən işğalın qarşısının alınması və Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan ərazilərindən dərhal və qeyd-şərtsiz çıxarılmasını tələb edən BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi dörd qətnamə barədə faktları diqqətə çatdırır.

Bu qərar Xocalı soyqırımının tanıdılması prosesinə necə təsir edə bilər?

Politoloq Elnur Eltürk bildirdi ki, ümumiyyətlə, son illər Xocalı soyqırımının Meksika, Pakistan senatında tanınmasını bu istiqamətdə gedən uğurlu işlərin nəticəsi hesab etmək olar. Onun sözlərinə görə, bu nəticəni Azərbaycan tərəfinin yürütdüyü düzgün təbliğatın nəticəsi kimi dəyərləndirməliyik: «Həmçinin, Heydər Əliyev Fondu tərəfindən aparılan Xocalıya Ədalət kampaniyası bu prosesə öz müsbət töhfəsini verir. Azərbaycan dövlətinin son illər Latın Amerikası ölkələri ilə əlaqələrinə xüsusi önəm verməsi və orada səfirliklərimizin fəaliyyət göstərməsi, qarşılıqlı səfərlərin təşkili rəsmi Bakının bu regionla bağlı daha fəal siyasət yürüdəcəyini göstərir. Hesab edirəm ki, Kolumbiya parlamentində Xocalı soyqırımının tanınması, başqa dövlətlər üçün presedent ola bilər. Bu eyni zamanda erməni diasporunun yüz ildir ki, qondarma soyqırımla bağlı apardığı təbliğata qarşı böyük zərbədir. Artıq, dünya birliyi gerçəklikləri görməyə başlayıb. Bu işləri davam etdirilməli və Ermənistanın iç üzü açılıb ortaya qoyulmalıdır».

Siyasi şərhçi Azər Həsrət bildirdi ki, istənilən ölkənin, hətta adi bir əyalətin belə Azərbaycan həqiqətlərini rəsmən tanıması, Xocalı kimi bir soyqırımına hüquqi qiymət verməsi ölkəmizin xeyrinədir: «Bu baxımdan Kolumbiyanın bu aktını çox önəmli addım hesab edirəm. Düzdür, kimsə düşünə bilər ki, Kolumbiya dünya siyasi səhnəsində elə də ciddi rolu olmayan bir ölkədir və qəbul etdiyi qərar çox da işə yaramaya bilər. Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, Kolumbiya da BMT üzvüdür, eyni zamanda Güney Amerika ölkələri arasında özünəməxsus yeri var, üstəlik də Güney Amerika Xalqları Birliyi, Xalqların And Birliyi, Sakit Okean Alyansı kimi təşkilatlarda söz sahibidir. Yəni Kolumbiya bizim düşündüyümüz qədər də önəmsiz bir ölkə deyil, əksinə, Güney Amerikada söz sahibi sayıla biləcək ölkələr sırasındadır. Bu baxımdan həmin ölkənin Xocalı soyqırımını tanıması ona qonşu və yaxın olan ölkələrə də təsir göstərə bilər».

Strasburq Universitetinin doktoru Vazeh Əsgərov vurğuladı ki, bu qərar Azərbaycan dövlətinin və diasporunun uzun illər boyu ədalətin bərqərar olması yolunda apardıqları işin nəticəsidir. Onun sözlərinə görə, 1992-ci il fervalın 26-da Azərbaycan xalqına qarşı törədilən Xocalı soyqırımı ölkəmizin tarixinə ən dəhşətli və faciəli səhifələrdən biri kimi daxil olub: «Bu 20 ildə Xocalı qaçqınlarının simasında özünü azərbaycanlı sayan bütün soydaşlarımız bu haqsızlığın tanınması istiqamətində fəaliyyət göstərmiş və BMT, Avropa İttifaqı və Avropa Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatlarına müraciətlər ünvanlamış, erməni hərbi təcavüzü nəticəsində başımıza gələn bəlaya laqeyd qalmamaqlarını dilə gətirmişlər. Onu da qeyd edim ki, beynəlxalq konvensiyalar və ümumbəşəri qanunlar Xocalı faciəsi kimi soyqırımları pisləyir, yolverilməz olduğunu bildirir və Azərbaycan BMT-nin 1948-ci il 9 dekabr tarixli «Soyqırım cinayətinin qarşısının alınması və ona görə cəzalar haqqında» konvensiyasını rəhbər tutaraq, Ermənistan Respublikasına qarşı BMT-nin Beynəlxalq məhkəməsində iddia qaldırmaq üçün bütün hüquqi əsaslara malikdir».

O, həmçinin əlavə etdi ki, iyulunun 30-da Kolumbiya Respublikası Konqresinin Nümayəndələr Palatasının Xarici İşlər və Milli Müdafiə Məsələləri Üzrə 2-ci Komitəsinin qərarı təqdirəlayiqdir: «Qeyd edək ki, Kolumbiya parlamenti 24 aprel 2012 ildə Xocalı soyqırımını rəsmən tanımış digər 6 respublika sırasındadır. Sözügedən sənəd Ermənistan tərəfindən Dağlıq Qarabağ regionunu və onun ətrafındakı yeddi rayonun işğal olunmasını, Azərbaycan əhalisinə qarşı törədilmiş cinayətlər, o cümlədən dinc əhalinin öldürülməsi və əlil edilməsi, soyqırım aktı və tərəflər arasında bərqərar edilmiş atəşkəs rejimin pozulması qətiyyətlə pisləyir və BMT Təhlükəsizlik Şurasının qəbul etdiyi dörd qətnamə barədə faktları diqqətə çatdırır. Əminəm ki, yaxın gələcəkdə Azərbaycan həqiqətlərinin, haqq səsinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında görülən işlər daha da geniş vüsət alacaq, bu səpkidə veriləcək qərarlar öz torpaqlarını itirmiş on minlərlə soydaşımızın yenidən öz yurdlarına dönməyinə yol açacaq».

Siyasi şərhçi Elçin Xalidbəyli isə diqqətə çatdırdı ki, bu, ölkəmiz üçün olduqca əhəmiyyətli bir hadisədir: «Çünki həmin qərar eynilə Azərbaycanın maraqlarına, mövqeyinə uyğun gəlir. Ən əsasısa bu qərar beynəlxaıq hüquq normalarını da özündə tamamilə əks etdirir. Təbii ki, hər hansı xarici ölkədə belə bir qərarın qəbul edilməsi Azərbaycanın xarici siyasət idarəsinin aktivinə yazılmalıdır. Çünki belə sənədlər təsadüfən qəbul edilmir. Şübhəsiz ki, bu tipli qərarların qəbulu üçün Dağlıq Qarabağ münaqişəni xarici dövlətlərin rəsmi dairələrinə fundamental şəkildə izah etmək, problemin mahiyyətini incəliklərinə qədər açmaq lazımdır. Deməli, Azərbaycanın lobbiçilik fəaliyyəti bu önəmli işin öhdəsindən gəlinməsi üçün yetərli olub. Və Kolumbiya parlamentində qəbul edilmiş bu qərarı Azərbaycan diplomatiyasının uğuru hesab etmək mümkündür. Heç şübhəsiz ki, bu cür qərarlar Xocalı soyqırımının bütün dünyada tanıdılması prosesinə böyük töhfələr verə bilər. Çünki Kolumbiya Dağlıq Qarabağ münaqişəsində maraqlı tərəflərdən deyil, üstəlik, Cənubi Qafqaz regionuyla yaxından-uzaqdan heç bir əlaqəsi yoxdur. Ancaq bu dövlətin qəbul etdiyi Xacalı qərarı bütün dünyaya kimi haqlı, kimin haqsız olduğunu birmənalı şəkildə göstərir. Digər dövlətlər üçün də örnək rolunu oynayır. Üstəlik, qondarma «erməni soyqırımı»nı tanımış bəzi dövlətləri də çətin vəziyyətə salır. Yəni əslində əsl təcavüzkarın və soyqırım törədənin, işğalçının məhz ermənilər olduğunu göstərir. Bu baxımdan, belə qərarların erməni diasporinin qondarma «erməni soyqırımı» ilə bağlı sərsəmləmələrin təbliği prosesini də əhəmiyyətdən salır. Xatırladaq ki, Xacalı soyqırımını indiyə qədər Kolumbiyadan başqa, Pakistan, Meksika və ABŞ-ın bir sıra ştatlarının parlamentlərində tanıyıblar. Və bu, güclü erməni diasporu qarşısında qazanılmış kifayət qədər ciddi uğurlardandır. Bu baxımdan, hesab etmək olar ki, Xocalı soyqırımının beynəlxalq aləmdə tanıdılması prosesi bundan sonra da uğurla davam etdiriləcək. Və Kolumbiya parlamentində qəbul edilmiş qərar da Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həllinə, eləcə də Xocalı soyqırımının daha çox xarici dövlət tərəfindən tanınmasına stimul verəcək».

«Olaylar» İnformasiya Agentliyinin siyasi şərhçisi Elman Cəfərli dedi ki, Kolumbiya senatının çıxardığı Azərbaycan ərazilərinin işğalı ilə bağlı qərar təqdirəlayiqdir. Onun sözlərinə görə, qərarda əlavədə Azərbaycana qarşı təcavüzkar siyasətin tarixi haqqında məlumat verilib, Azərbaycanın mövqeyi əks olunub, o cümlədən Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ regionu və onun ətrafındakı digər 7 rayonun Ermənistan tərəfindən təcavüzə məruz qaldığı və indi qədər Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal altında saxlanması əks olunub: «Bundan öncə Meksika parlamenti də analoji qərar çıxarmışdı. Xocalı soyqırımına dair Azərbaycanın xeyrinə qərarlar Serbiya və ABŞ-ın Arkanzas ştatının qanunverici orqanlarında da çıxarılıb. Bütün bunlar Azərbaycan dövlətinin Qarabağ diplomatiyasının uğuru kimi qiymətləndirilməlidir. Dünya azərbaycanlılarının qurultayında Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev «müdafiədən hücum diplomatiyasına keçməliyik» bəyanatını vermişdi. Bu bəyanatdan sonra ölkənin xarici siyasət idarəsi və diaspora təşkilatlarımız fəallığı artırırdı. Artıq nəticə və uğurlarımız var. Hesab edirəm ki, Kolumbiya parlamentinin bu qərarı «güclü və məğlubedilməz erməni diasporası» mifini bir daha dağıtdı. Azərbaycan iqtisadi və hərbi cəhətdən Xocalı soyqırımını törətmiş işğalçı Ermənistndan güclüdür. Xocalı soyqırımını tanıtma kampaniyasında qazandığımız nəticələr onu göstərir ki, yaxın zamanlarda diaspora və lobbiçilik sahəsində də üstünlük bizim tərəfimizdə olacaq. Dünya ictimai rəyini tam olaraq öz xeyrimizə dəyişə biləcəyik.

Əli

http://www.xalqcebhesi.az/?p=126937